Legenda smoczych łodzi
W Chinach, pomiędzy V wiekiem p.n.e. a 221 r. p.n.e., miał miejsce tzw.
Okres Walczących Królestw, kiedy to istniejące wcześniej drobne państewka uległy
konsolidacji w większe twory państwowe, które toczyły z sobą liczne wojny.
O zwierzchnictwo nad Chinami walczyło 7 krajów: Chu, Han, Qi, Qin, Wei, Yan i
Zhao. W efekcie walk zjednoczenia przez podbój pozostałych państw dokonało
królestwo Qin. Od tego czasu Chiny stały się cesarstwem.
Zanim nastąpiło zjednoczenie Chin około 2300 lat temu w królestwie Chu, żył szanowany poeta i mąż stanu nazywany Qu Yuan (340-278 r. p.n.e.), który służył rządowi z prawością jako minister stanu. Poeta był zaniepokojony korupcją i intrygami wielu dworzan, którzy zazdrościli mu talentu, popularności i poczucia uczciwości. W obliczu wielkiej presji ze strony silnego sąsiada - państwa Qin przedstawił królowi propozycje reform. Poparł wzmocnienie gospodarcze i militarne państwa, mając na celu większą mobilizację do walki z Qin. Tym naraził się wielu arystokratom, którzy przekonali króla Huai, że Qu Yuan był skorumpowany. W efekcie, jego apel o reformy został zignorowany, a on sam został odsunięty od władzy i skazany na wygnanie z królestwa.
Przez lata, wędrując po krainach tworzył poematy wyrażające patriotyzm i miłość
do ludzi. Stworzył kilka sławnych poematów znanych jako „Li Sao"
("Lament"), "Tian Wen" ("Niebiańskie pytania") i „Jiu Ge” ("Dziewięć pieśni"),
które miały ogromny wpływ na rozwój kultury chińskiej. W 278 r. p.n.e. otrzymał
wieści, że oddziały Qin w końcu stolicę państwa Chu. Prawdopodobnie w akcie desperacji lub jako
ostateczny protest przeciwko skorumpowanemu rządowi, Qu Yuan popełnił
samobójstwo, rzucając się do rzeki Milou (w dzisiejszej prowincji Hunan) piątego dnia piątego miesiąca
chińskiego kalendarza księżycowego.
Po jego śmierci mieszkańcy Chu gromadzili się na brzegach rzeki, aby oddać mu hołd. Rozżaleni miejscowi rybacy, którzy byli świadkami desperackiego czynu Qu Yuana, skierowali swoje łodzie w górę i w dół rzeki, szukając ciała poety. Chcąc odstraszyć głodne ryby, które mogły zjeść jego ciało mocno uderzali w wodę swoimi wiosłami i pagajami. Ludzie stojący na brzegu wrzucali do wody zongzi (gotowane ryżowe kluseczki zawijane w jedwab lub w liście bananowca) i jajka, aby odwrócić uwagę ryb i skorupiaków od poszukiwanego ciała. Do dziś w rocznicę śmierci Qu Yuana w celu upamiętnienia patriotycznego człowieka, rybacy i okoliczna ludność wsi i miasteczek wrzuca do wody zongzi aby przebłagać duchy rzeki.
Opowieść ludowa mówi, że wyścigi smoczych łodzi pochodzą od czynności rybaków
związanych z poszukiwaniem ciała Qu Yuana, ale eksperci, po skrupulatnych i
drobiazgowych badaniach, stwierdzili że zwyczaj ten jest starszy. Pierwszy wyścig smoczych łodzi odnotowany został w
okresie Tsin. Popularność zyskał w okresie dynastii Tang (618 – 907 r.),
rozprzestrzeniając się w cały dorzeczu rzeki Jangcy, a najbardziej w
południowych Chinach. W kolejnym tysiącleciu wyścigi stały się popularne w
Japonii, Wietnamie, Tajwanie i Hong Kongu oraz w Wielkiej Brytanii. Tradycyjnie jeden wioślarz stojąc w łodzi wypatruje ciała Qu Yuana,
natomiast bębniarz siedzący na pokładzie i specjalnie zaprojektowany groźnie wyglądający smok
dodają mocy odstraszania złych duchów wodnych. Dzieje się tak dlatego, ponieważ Chińczycy
tradycyjnie uważają smoki za dominujące nad wodą i podczas opadów deszczu. Są
one także najwyższym symbolem siły i życzliwości na Dalekim Wschodzie.
Obecnie wyścigi smoczych łodzi są corocznie organizowane w wielu różnych krajach świata. W samych Chinach w wielu miastach i prowincjach aktywnie uprawia ten sport ponad 20 milionów ludzi. Najważniejsze wyścigi smoczych łodzi odbywają się w Chinach o Puchar Qu Yuana.